Από την έντυπη έκδοση της εβδομαδιαίας εφημερίδας ΝΟΤΙΟΣ ΟΡΙΖΟΝΤΑΣ – 06/05/2026
Γράφει ο Στάθης Παρασκευάς
Κάθε φορά που κάτι πάει να αλλάξει, επανέρχεται σχεδόν αυτόματα το ίδιο επιχείρημα! «Όπως ήταν πριν, ήταν καλύτερα». Μια φράση που ακούγεται πειστική, μέχρι να τη συγκρίνεις με την πραγματικότητα, μέχρι να θυμηθεί κανείς το «όπως ήταν πριν». Γιατί τότε το «όπως ήταν» παύει να είναι μια γενική ιδέα και αποκτά συγκεκριμένο περιεχόμενο, με πραγματικές συνθήκες και εμπειρίες.
Στην παραλιακή ζώνη των Νοτίων Προαστίων, αυτή η πραγματικότητα αποτυπώνεται με ακρίβεια στην εμπειρία ενός ποδηλάτη, που ξεκινά από το Παλαιό Φάληρο με προορισμό τη Βουλιαγμένη.
Η πρόθεσή του είναι αυτονόητη. Θέλει να κάνει μια ευχάριστη βόλτα, μια αφορμή για ένα καλό ξεμούδιασμα για κάποιους, ή άσκηση για κάποιους άλλους. Περνώντας διαδοχικά μέσα από τις δύο Μαρίνες, του Φλοίσβου και του Αλίμου και χρησιμοποιώντας, με λίγη δυσκολία -είναι αλήθεια- λόγω συνωστισμού, τα σχετικά φαρδιά πεζοδρόμια του Παλαιού Φαλήρου, φτάνει με αρκετή ασφάλεια μέχρι τη συμβολή με την Αλίμου. Από εκεί και πέρα αρχίζει η Οδύσσεια.
Ας δούμε τις επιλογές που ο φίλος ποδηλάτης των Νοτίων Προαστίων είχε πάντα. Η πρώτη επιλογή ήταν η Ποσειδώνος. Στην πράξη τρεις λωρίδες κυκλοφορίας, με οχήματα που κινούνται με 90-100 χιλιόμετρα, ΙΧ, φορτηγά και λεωφορεία που σε προσπερνούν ένα μέτρο δίπλα σου, με τη ριπή του αέρα που σε παρασύρει. Κανένα ορατό περιθώριο ασφαλείας. Μόνο εσύ με το ποδήλατό σου και η ελπίδα ότι ο επόμενος οδηγός θα σε προσέξει. Αυτή ήταν η επιλογή του τολμηρού ή για να το πούμε πιο σωστά, του απερίσκεπτου.
«Μια διαδρομή γεμάτη εμπόδια και μικρούς και μεγάλους κινδύνους. Το τοπίο συμπλήρωναν σκουπίδια, μπάζα, φράχτες και εγκατάλειψη. Αυτό ήταν το «καλώς είχε κάποτε» που κάποιοι νοσταλγούν σήμερα»
Η δεύτερη επιλογή ήταν το πεζοδρόμιο. Για όσους δεν ήθελαν να δοκιμάσουν τα αντανακλαστικά των οδηγών, υπήρχε η εναλλακτική του πεζοδρομίου, ένας χώρος που με δυσκολία άξιζε αυτό το όνομα. Σπασμένες πλάκες που τινάζονταν κάτω από τις ρόδες, γυαλιά σκορπισμένα από τυχαία σπασίματα, σκουπίδια συσσωρευμένα σε γωνίες που κανείς δεν καθάριζε. Και ανά τακτά διαστήματα, το αναπόφευκτο επαναλαμβάνεται. Αυτοκίνητα παρκαρισμένα που καταλαμβάνουν το πεζοδρόμιο! Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Κάθε μερικές δεκάδες μέτρα έπρεπε να σταματάς, αφού δεν υπάρχει ενιαίο πεζοδρόμιο, να κατεβαίνεις, να παρακάμπτεις εμπόδια και να ξαναμπαίνεις. Ρυθμός αδύνατος, διαδρομή εξαντλητική.
Η τρίτη επιλογή ήταν τα μυστικά μονοπάτια. Αυτά τα γνώριζαν μόνο οι μυημένοι και τα μάθαιναν από στόμα σε στόμα. Στενές λωρίδες χώματος ή τσιμεντόπλακες, κρυμμένες ανάμεσα στην παραλιακή και τη θάλασσα, ανάμεσα σε φράχτες και χρόνια εγκαταλελειμμένες ή ασυντήρητες εγκαταστάσεις. Εκεί, για λίγες δεκάδες μέτρα, μπορούσες να νιώσεις κάτι σαν ελευθερία. Μέχρι που το μονοπάτι τελείωνε και έπρεπε να εφεύρεις τη συνέχεια.
Και υπήρχε και η τέταρτη επιλογή για τους πιο τολμηρούς, που ήταν οι γραμμές του τραμ. Εδώ δεν χρειάζεται σχόλιο.
Το αποτέλεσμα ήταν πάντα το ίδιο. Μια διαδρομή κατακερματισμένη, γεμάτη εμπόδια και μικρούς και μεγάλους κινδύνους. Το τοπίο συμπλήρωναν σκουπίδια, μπάζα, φράχτες και εγκατάλειψη. Αυτό ήταν το «καλώς είχε κάποτε» που κάποιοι νοσταλγούν σήμερα. Γιατί αν κάτι χαρακτήριζε την ακτή από τον Άλιμο έως τη Γλυφάδα, δεν ήταν η αρμονία ή η προσβασιμότητα. Ήταν η απόλυτη εγκατάλειψη για δεκαετίες και βέβαια η απουσία συνέχειας.
Υπάρχει και μια άλλη ιστορία, που οι ποδηλάτες της παραλιακής τη γνωρίζουν απέξω. Η ιστορία του ποδηλατόδρομου που θα συνδέει το ΣΕΦ με τη Βουλιαγμένη.
Ανακοινώθηκε ξανά και ξανά, αρχής γενομένης το μακρινό 2017! Με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, επίσημες δηλώσεις, μακέτες και σχεδιαγράμματα. Όμως κάθε φορά ανακοινώνεται ένας νέος μακρύτερος χρονικός ορίζοντας, που μεταθέτει το έργο όλο και πιο πέρα.
Ο περίφημος ποδηλατόδρομος έγινε το πιο αναξιόπιστο έργο της Αθηναϊκής Ριβιέρας. Δυστυχώς οι υποσχέσεις δίνονται τόσο εύκολα, όσο εύκολα ξεχνιούνται.
Ίσως γι’ αυτό έχει σημασία να ξεχωρίζουμε πότε βρισκόμαστε μπροστά σε μια ακόμη εξαγγελία και πότε σε μια διαδικασία που έχει ήδη περάσει στο στάδιο της υλοποίησης. Όχι γιατί αυτό αναιρεί τα ερωτήματα ή τις επιφυλάξεις, αλλά γιατί αλλάζει τη βάση της συζήτησης. Δεν είναι το ίδιο να μιλάς γενικά για «ποδηλατικές υποδομές» και το ίδιο να είναι υπό κατασκευή ένα δίκτυο πολλών δεκάδων χιλιομέτρων ποδηλατοδρόμων, εν προκειμένω στην ανάπλαση του Ελληνικού, με συγκεκριμένη χάραξη, χρονοδιάγραμμα και ευθύνη υλοποίησης.
Η αγωνία για το τι αλλάζει σε μια τέτοια ανάπτυξη είναι λογική. Το να απαιτείς εγγυήσεις για το τι φέρνει είναι αναγκαίο. Αλλά η νοσταλγία για πεζοδρόμια πάρκινγκ και για αυτοσχέδιες διαδρομές που κρύβουν κινδύνους και που βαφτίζονταν ποδηλατόδρομοι, δεν είναι αληθινό ενδιαφέρον για την περιοχή. Γιατί είναι διαφορετικό πράγμα η κριτική και διαφορετικό η εξιδανίκευση του παρελθόντος.
Διαβάστε ειδήσεις για τα Νότια Προάστια Αττικής στο Notiosorizontas.gr
Κάντε like στη σελίδα μας στο Facebook
