ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΛΥΔΙΑ ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΗ
Το εμβληματικό και βαθιά υπαρξιακό έργο «Ο Λόγος» του μεγάλου Δανού θεατρικού συγγραφέα Κάι Μουνκ, ένα κείμενο-σταθμός που αναμετράται με τα όρια της ανθρώπινης λογικής και της μεταφυσικής αναζήτησης, μεταφέρεται στη σκηνή υπό τη σκηνοθετική μπαγκέτα του Γρηγόρη Χατζάκη.
Σε αυτή την ιδιαίτερη θεατρική προσέγγιση, ο κόσμος του Μουνκ αποκτά μια συγκλονιστική ιδιομορφία, καθώς ολόκληρο το έργο στηρίζεται στις πλάτες ενός και μόνο ηθοποιού.
Ο Βαγγέλης Στρατηγάκος αναλαμβάνει έναν αληθινό υποκριτικό άθλο, ενσαρκώνοντας δεκαπέντε διαφορετικούς ρόλους, ολόκληρο τον θίασο του έργου. Μεταμορφώνεται, αλλάζει φωνές, ενέργειες και ψυχοσυνθέσεις, ισορροπώντας με χειρουργική ακρίβεια ανάμεσα στο σκοτάδι της αμφιβολίας και το απόλυτο φως της πίστης. Με αφορμή αυτή τη σπουδαία, πολυδιάστατη θεατρική συνάντηση, ο Βαγγέλης Στρατηγάκος μίλησε στο «Νότιο Ορίζοντα».
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο έμπειρος πρωταγωνιστής μάς ξεναγεί στα άδυτα αυτής της πολυφωνικής ερμηνείας, αναλύοντας πώς η αμφισβήτηση γίνεται το απαραίτητο μονοπάτι για την κατάκτηση της καθολικής πίστης. Μιλά για τη θεραπευτική, ψυχαναλυτική διαδρομή στην οποία υποβάλλεται ο θεατής, αλλά και για την ανάγκη να επιστρέψουμε στην παιδική μας αθωότητα.
Παράλληλα, αναφέρεται στη δημιουργική «αρχιτεκτονική του ονείρου» και τη μακροχρόνια, γόνιμη συνεργασία του με τον Γρηγόρη Χατζάκη και τον συνθέτη Βύρωνα Κατρίτση.
Μέσα από καλλιτεχνικές συγκρούσεις που λειτουργούν ως κινητήριος δύναμη, οι τρεις τους, μακριά από τα φώτα της εφήμερης δημοσιότητας, υφαίνουν έναν κόσμο όπου τα φαντάσματα παίρνουν σάρκα και οστά, με την πολύτιμη σύμπραξη μιας απόκοσμης, αγγελικής χορωδίας. Μια συζήτηση για το θαύμα, την τέχνη της μεταμόρφωσης και την αιώνια παιδική καρδιά που συνεχίζει να χτυπά μέσα μας.
Ο ρόλος σας κινείται ανάμεσα στην πίστη και την αμφιβολία. Εσείς πού τον τοποθετείται τελικά;
Όλα βασίζονται στην πίστη. Αν δεν έχεις πίστη σε κάτι, δεν μπορείς να προχωρήσεις. Αν, αντιθέτως, σε κινεί μια ισχυρή πεποίθηση και πράττεις το καλό γύρω σου, όλα καταλήγουν σε αρμονία.
Οι πράξεις σου αντικατοπτρίζουν την ψυχή σου και βλέπεις πια με τα μάτια των παιδιών. Η προσωπική μου πίστη εγκαθιδρύθηκε έπειτα από μια περίοδο έντονης αμφισβήτησης και αμφιβολίας.
Ο σκεπτικιστής, όταν πλέον περάσει στη σφαίρα της πίστης, είναι καθολικά δοσμένος σε αυτήν. Μέσα από δαιδαλώδεις διαδρομές, η ψυχή καταλήγει στην ανεξερεύνητη πεδιάδα της, στην πεμπτουσία της, στον τόπο γέννησής της: στην αρχή.
Το έργο θέτει το ερώτημα της πίστης σε ένα σύγχρονο κόσμο. Πιστεύετε ότι το κοινό το βλέπει διαφορετικά;
Στο τέλος της παράστασης, οι περισσότεροι θεατές φεύγουν με μια γαλήνια μελαγχολία. Το ίδιο το θεατρικό έργο του Κάι Μουνκ, «Ο Λόγος», είναι δομημένο με τέτοιον τρόπο ώστε ο θεατής, ύστερα από μια ασυνείδητη ψυχαναλυτική πορεία, να καταλήγει να βλέπει την πραγματική ουσία των πραγμάτων που τον περιβάλλουν: την απειρότητα.
Όταν οι πύλες της αντίληψης ανοίγουν, οδηγούμαστε στο άπειρο, στο διηνεκές, και μας περιβάλλει το υλικό από το οποίο είναι φτιαγμένη η ίδια η ψυχή.
Το κοινό συνειδητοποιεί ότι το θαύμα έχει πια τη θέση του. Τα υπαρξιακά ερωτήματα που μας απασχολούν όλους, σε οποιαδήποτε χρονική περίοδο κι αν ζήσαμε, ζούμε ή θα ζήσουμε, είναι τα ίδια και προβάλλουν ξεκάθαρα μπροστά μας.
Στο χέρι μας είναι να τα προσεγγίσουμε και να τα περιεργαστούμε, με την καρδιά ενός παιδιού.
Αν και ο ρυθμός αυτής της παιδικής καρδιάς έχει γίνει αργός και άτονος με το πέρασμα του χρόνου, επιμένει να χτυπά εξακολουθητικά μέσα μας, καθώς ασπρίζουν τα μαλλιά μας, θολώνει η όρασή μας και σκουριάζουν οι αρθρώσεις μας.
Αυτός ο αχνός, επαναλαμβανόμενος χτύπος της, κοινός σε όλους, μας υπενθυμίζει ότι κάποτε υπήρξαμε αθώοι και αναπνέαμε με την πεποίθηση ότι όλα είναι πιθανά.
Είναι τελικά ένα έργο για το θαύμα ή για την ανάγκη του ανθρώπου να πιστεύει;
«Στην πραγματικότητα, η πίστη δεν πηγάζει από το θαύμα, αλλά το θαύμα από την πίστη.» Ο Ντοστογιέφσκι απάντησε ολοκληρωτικά στο συγκεκριμένο ερώτημα· τον ακολουθώ και τον ασπάζομαι.
Τι θα θέλατε να πάρει ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση;
Το ότι χωρίς το παιδί να σου ψιθυρίζει στο αυτί και να σε οδηγεί σε πνευματική αφύπνιση, το θαύμα είναι αδύνατον να πραγματοποιηθεί.
Πώς ήταν η συνεργασία με τον σκηνοθέτη; Υπήρξαν διαφωνίες που τελικά βοήθησαν το αποτέλεσμα;
Ανέκαθεν υπήρχαν και υπάρχουν διαφωνίες και συγκρούσεις με τον Γρηγόρη, τον οποίο γνωρίζω πια σχεδόν είκοσι χρόνια· μέσα από αυτές, έχουμε περάσει σε μια σχέση δυνατής φιλίας, αγάπης και εκτίμησης.
Οι συγκρούσεις αυτές οδηγούν πάντοτε σε κάτι ταιριαστό στον καλλιτεχνικό κόσμο που υφαίνουμε με προσοχή και ενδελέχεια.
Εξάλλου, «Πόλεμος πατήρ πάντων».
Η σχέση με τον Γρηγόρη, όπως και με τον εξίσου αγαπημένο φίλο και συνεργάτη πολλών δεκαετιών, τον συνθέτη Βύρωνα Κατρίτση, οδηγεί, μέσα από πολύωρες συζητήσεις και αναζητήσεις πάσης φύσεως, στην αρχιτεκτονική του ονείρου.
Οι τρεις μας, λάτρεις του Μπουνιουέλ, προσπαθούμε —μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας που φθείρουν και αλλοιώνουν— να κάνουμε το όνειρο πραγματικότητα.
Πιστεύοντας βαθιά σε αυτό που κάνουμε, σκοπός μας είναι να φέρουμε το θαύμα στη ζωή.
Και όταν διακατέχεσαι από πίστη, άνθρωποι που νόμιζες ότι δεν θα συναντούσες ποτέ εμφανίζονται ξαφνικά δίπλα σου. Τα φαντάσματα παίρνουν σάρκα και οστά.
Τοιουτοτρόπως εμφανίστηκαν, στο συγκεκριμένο ανέβασμα της παράστασης, τα μέλη της εξαιρετικής χορωδίας. Με τις αγγελικές φωνές τους, εξυψώνουν το έργο και το μεταφέρουν στην υψιπέτεια.
Η γηγενής θερμότητα γίνεται εν τέλει μια κοσμική αγκαλιά.
Αν έπρεπε να κρατήσετε μία φράση του έργου για τη ζωή σας, ποια θα ήταν;
Η Σωτηρία βρίσκεται με το παιδί.
Πληροφορίες παράστασης
Παραστάσεις: Από Δευτέρα 4 Μαΐου στο BIOS
Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Δευτέρα και Τρίτη στις 21:00
Διάρκεια παράστασης: 100 λεπτά
