Από την έντυπη έκδοση της εβδομαδιαίας εφημερίδας ΝΟΤΙΟΣ ΟΡΙΖΟΝΤΑΣ – 22/04/2026
Γράφει ο Στάθης Παρασκευάς
Η λέξη «έξυπνος» κοντεύει να γίνει η πιο πολυχρησιμοποιημένη, η πιο κακοποιημένη, αλλά τελικά και η πιο βολική λέξη στο λεξιλόγιο της εποχής. Τη βάζουμε μπροστά από οτιδήποτε θέλουμε να ακούγεται εντυπωσιακό και πρωτοποριακό για τα δελτία Τύπου και για τα συνέδρια.
Έξυπνο τηλέφωνο, έξυπνο σπίτι, έξυπνο αυτοκίνητο, έξυπνη πόλη, έξυπνη γεωργία, έξυπνη ενέργεια. Σχεδόν τίποτε δεν έχει μείνει χωρίς να προσδιορίζεται ως έξυπνο. Θα περίμενε κανείς ότι με τόση εξυπνάδα γύρω μας, τα πράγματα θα πήγαιναν κάπως καλύτερα. Όμως η έννοια έχει φθαρεί από την υπερχρήση της, ακριβώς όπως συμβαίνει με όλες τις μεγάλες υποσχέσεις. Μια λέξη που εξηγεί τα πάντα, πολλές φορές στο τέλος δεν εξηγεί τίποτα.
Ας δούμε όμως τα πράγματα όπως είναι. Σε πολλές πόλεις του κόσμου η τεχνολογία έχει όντως αλλάξει πολλά και το αποτέλεσμα φαίνεται όχι στα χαρτιά, αλλά στην πράξη.
Αισθητήρες που ρυθμίζουν την κυκλοφορία σε πραγματικό χρόνο και μειώνουν τις ώρες που χάνουμε στα φανάρια. Δίκτυα ενέργειας που μαθαίνουν, προσαρμόζονται και κόβουν τη σπατάλη. Πλατφόρμες που δίνουν στους δήμους εικόνα της πόλης τους βασισμένη σε πραγματικά στοιχεία. Εφαρμογές που ξέρουν πού υπάρχει ελεύθερη θέση πάρκινγκ πριν καν φύγεις από το σπίτι, κάδοι απορριμμάτων που στέλνουν μήνυμα όταν γεμίσουν και η αποκομιδή γίνεται όταν χρειάζεται, όχι κάθε Τρίτη στις οκτώ, δίκτυα αισθητήρων που ανιχνεύουν πυρκαγιά σε δασική έκταση ελάχιστα λεπτά μετά την εκδήλωσή της.
Έξυπνο παγκάκι, βρώμικος δρόμος!
Όλα αυτά και πολλά άλλα υπάρχουν, λειτουργούν και αποδίδουν. Εκεί που δεν αποδίδουν είναι όταν χρησιμοποιούνται για να εντυπωσιάσουν, αντί να λύσουν προβλήματα ή να βελτιώσουν την καθημερινότητα. Γιατί πολλές πόλεις σταμάτησαν εκεί. Αγόρασαν τεχνολογία και ανακοίνωσαν «επανάσταση». Έστησαν έξυπνα παγκάκια και ψηφιακές οθόνες, έκαναν πιλοτικά προγράμματα, έβγαλαν δελτία Τύπου. Αυτό που δεν έκαναν είναι να αναρωτηθούν τι ακριβώς προσπαθούν να λύσουν. Η τεχνολογία χωρίς ερώτημα δεν είναι λύση. Είναι διακόσμηση. Και ο κόσμος το καταλαβαίνει αυτό. Γιατί ένας δήμος που αγόρασε «έξυπνο» φωτισμό αλλά δεν μαζεύει τα σκουπίδια έγκαιρα δεν είναι έξυπνος. Είναι απλώς καλύτερα φωτισμένος.
Και το ενδιαφέρον είναι ότι τα καλύτερα ελληνικά παραδείγματα δεν προήλθαν από τις μεγάλες πόλεις. Τα Τρίκαλα κατάφεραν να συγκαταλεχθούν μεταξύ των πιο «έξυπνων» πόλεων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Η Χαλκίδα έγινε ο πρώτος δήμος της χώρας με ολοκληρωμένο σύστημα έξυπνης στάθμευσης και έξυπνου φωτισμού σε ενιαία πλατφόρμα. Η Κομοτηνή κέρδισε ευρωπαϊκή διάκριση για την προσβασιμότητά της, αποδεικνύοντας ότι η «εξυπνάδα» δεν μετριέται μόνο σε αλγόριθμους.
Τα νησιά μας δίνουν μαθήματα έξυπνης πόλης
Αλλά ίσως τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα βρίσκονται στα νησιά μας. Η Τήλος, ένα νησί των Δωδεκανήσων με λιγότερους από 800 κατοίκους, κατάφερε να γίνει το πρώτο ενεργειακά αυτόνομο νησί της Μεσογείου, με υβριδικό σταθμό που παράγει ηλεκτρισμό από αέρα και ήλιο, κερδίζοντας τέσσερα ευρωπαϊκά βραβεία. Η Νάξος εντάχθηκε σε πρόγραμμα «Smart Island» με ψηφιακές υποδομές που εξυπηρετούν κατοίκους και επισκέπτες.
Και η Αστυπάλαια, σε μια πρωτοποριακή συνεργασία με τον Όμιλο Volkswagen, μετατρέπεται σταδιακά στο πρώτο πλήρως εξηλεκτρισμένο νησί της χώρας, με περισσότερα από 150 ηλεκτρικά οχήματα στους δρόμους της, λεωφορεία χωρίς εκπομπές και παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ. Δύο στα τρία νέα αυτοκίνητα που κυκλοφόρησαν στο νησί το 2023 ήταν αμιγώς ηλεκτρικά. Και αυτό δεν είναι δελτίο Τύπου. Είναι αποτέλεσμα.
Η πράξη είναι το αληθινό μέτρο της ευφυΐας
Τι έχουν κοινό όλες αυτές οι περιπτώσεις; Ότι δεν ξεκίνησαν από την τεχνολογία. Ξεκίνησαν από ένα συγκεκριμένο πρόβλημα που ήθελαν να λύσουν. Έθεσαν ερωτήματα πριν αγοράσουν λύσεις, Δεν αγόρασαν τεχνολογία για να πουν ότι την έχουν. Την αγόρασαν γιατί ήξεραν ακριβώς τι θέλουν να αλλάξουν.
Η επιτυχία, λοιπόν, δεν κρίνεται από τον αριθμό των αισθητήρων ή την ταχύτητα του δικτύου. Κρίνεται από το αν η καθημερινότητα του πολίτη έγινε ευκολότερη και λιγότερο κουραστική. Αν ο δήμος ανταποκρίνεται πιο γρήγορα. Αν κανείς δεν μένει έξω από αυτά τα οφέλη επειδή δεν έχει ψηφιακές δεξιότητες ή το smartphone του είναι παλαιότερης γενιάς.
Στο τέλος της ημέρας, μια πόλη δεν είναι έξυπνη επειδή έτσι τη χαρακτηρίζει ο κατάλογος κάποιου διεθνούς οργανισμού. Είναι έξυπνη όταν ο άνθρωπος που ζει σε αυτή νιώθει ότι η πόλη δουλεύει για εκείνον. Και αυτό είναι επιλογή και πράξη. Γιατί όπως έλεγε ο Napoleon Hill: «Η πράξη είναι το αληθινό μέτρο της ευφυΐας».
Διαβάστε ειδήσεις για τα Νότια Προάστια Αττικής στο Notiosorizontas.gr
Κάντε like στη σελίδα μας στο Facebook
